zadra-na-www

MATRONATY

Pieniążek i golizna
Sławomira Walczewska   
09 lipca 2013

Na zakończonym właśnie Festiwalu Żydowskim w Krakowie odbyła się ciekawa dyskusja o wizerunkach Żydów z pieniążkiem. Kupiec lub bankier z przerysowanymi, semickimi rysami twarzy, namalowany lub wystrugany z drewna, z workiem pieniędzy, bywa traktowany jako talizman przynoszący bogactwo. Osoby pochodzenia żydowskiego często czują się z tymi „talizmanami” bardzo niekomfortowo. Razi i zniesmacza stereotypizacja Żydów, którzy nie zawsze są kupcami i bankierami i bynajmniej nie wszyscy dysponują worami pieniędzy. W Polsce te wizerunki Żyda z pieniążkiem, który ma przynosić powodzenie w interesach i zamożność, rażą dodatkowo. To przecież na terenie Polski dokonało się ludobójstwo ogromnej rzeszy ludzi, których jedyną winą było to, że należeli do „niewłaściwej” grupy ludzi. To tutaj do tej pory można oglądać pozostałości gigantycznej machiny zagłady w Oświęcimiu, Treblince czy Płaszowie. Tutaj rozsypane są prochy pomordowanych, którzy nie mają swoich grobów. Jak ma przynosić szczęście wizerunek tych, którzy sami sobie nie byli w stanie zapewnić nie tylko zamożności, ale nawet najskromniejszego przetrwania?

Bawienie się wizerunkiem Żyda z pieniążkiem to forma zapomnienia o masowym ludobójstwie Żydów realnych, całkiem niedawnym, sprzed kilkudziesięciu lat.

Podobnie niestosowne są wizerunki nagich kobiet, którymi ozdabia się biura i urzędy. Żyd z pieniążkiem ma przynosić bogactwo, a plakat czy kalendarz z nagą kobietą ma dawać przyjemność. Tak jak los realnego Żyda posiadaczom talizmanu z pieniążkiem jest zupełnie obojętny, tak życie kobiety, rozbieranej bez względu na jej wolę, jest dla właściciela kalendarza bez znaczenia. Liczy się seks i pełna kasa.

Na przykład w warsztacie samochodowym kalendarz z „gołą babą” wisi na centralnym miejscu. Czasem jeszcze na bocznych ścianach uzupełniają go zdjęcia kobiet z kolorowych pism. Trzeba przemóc zniepewnienie, trzeba odrzucić myśl, że panowie mechanicy na widok kobiety rozbierają ją w myślach i dopasowują do swojego wzorca i fantazji. Czasem trzeba też przewalczyć głupawe uśmiechy panów mechaników, bo nie przychodzimy przecież do warsztatu samochodowego po to, żeby flirtować z mechanikami, lecz po to, żeby nam zreperowali samochód. Dopóki przemoc seksualna wobec kobiet ciągle jeszcze w świecie istnieje, rozbieranie kobiet bez ich udziału ma za kontekst gwałt.

„Żydy z pieniążkiem” i „gołe baby”, którymi ludzie się otaczają, nie są niewinne. To forma ignorowania konkretnych ludzi, którym dzieje się lub działa krzywda.

 

Komentarze  

 
#3 Sławka 2013-07-14 20:03
Pewnie znalazłby się ktoś, kogo zirytowałby czy zniesmaczył jakiś konkretny pejzaż czy martwa natura. Nie ma to jednak nic do rzeczy, nie chodzi o to, co się komu podoba, a co nie, lecz o przedstawianie reprezentatów / -tek grupy ludzi w sposób wyrażający uprzedzenia innej grupy ludzi wobec nich. Jeśli dodatkowo te uprzedzenia podszyte są przemocą, jak w wypadku Żydów (pogromy, holocaust) czy kobiet (przemoc domowa, gwałt, przemoc instytucjonalna ), przedstawienia te ignorują cierpienia dyskryminowanyc h grup.
Cytować
 
 
#2 Sabina 2013-07-14 18:39
Hmm, mówiąc oględnie, nie dziwię się twojej irytacji wobec argumentów, które relatywizują wszelką krytykę, "bo zawsze coś sie komus może nie spodobać". Jest zasadnicza różnica między przedstawieniem w sposób stereotypowy Żyda jako odwiecznego bankiera i lichwiarza a przedstawieniem widoczku albo ubranej kobiety rasy białej. Z pejzażem albo pełnosprawną, ubraną kobietą rasy białej nie są związane żadne uprzedzenia, a przynajmniej nie takie, jak z Żydami. Żyd z pieniążkiem propaguje i utrwala antysemicki stereotyp chciwego Żyda, który siedzi na kupie kasy. Martwa natura, ubrana kobieta albo pejzaż nadmorski - nie.
Cytować
 
 
#1 Ania2 2013-07-11 16:21
Ja się zgadzam, ale mój małżonek, już nie. I argumentuje, że np. pejzaż, czy martwa natura, na obrazku, też może kogoś razić. Np. bo ktoś ma traumę z wodą i nie życzy sobie, nadmorskich widoczków w miejscach publicznych. Plakat z ubraną kobietą, może drażnić osobę, bez ręki, czy nogi. Plakat z osobą rasy białej, drażnić osobę rasy czarnej.
I mi tak małżonek mnoży wesołe przykłady, ku irytacji mojej.
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

fio

© 2022. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt: Olison's Project - usługi graficzne. Wykonanie: zecernia.net - strony www