zadra-na-www

MATRONATY

Szymon z misją u Pigmejów
Joanna Kubik   
30 kwietnia 2013

Banki wykazują się w reklamach swoich produktów spora fantazją. Po seksistowskich reklamach z kobietami, które wyjdą za faceta tylko dlatego, że ma zdolność kredytową, oszukują swoich mężów, żeby dziecko można było wysłać na kurs językowy, albo zrobić wymarzony remont – przyszła pora na… Murzynów.

Kobiety się już przejadły, więc może dla odmiany ponabijamy się z czarnoskórych. A co! Kiedyś o nas mówiono, że jesteśmy „sto lat za Murzynami”, to niech teraz mają. Rozwinięty i nowoczesny kraj naucza. Na misję oświecania ciemnoty wysłano Szymona Majewskiego. Pierwszy nauczyciel Rzeczypospolitej uczy skąpo odzianych Afrykanów, jak kupić „5 deko termitów” wpisując numer z aplikacji w bankomacie i jak w ten sam sposób wypłacić gotówkę. Pigmeje z wielkim przejęciem chłoną wiedzę przekazywaną przez białego człowieka. Po wykładzie jeden z nauczanych dzwoni do znajomego i mówi: „Jakiś facet pokazuje mi jak płacić komórką i wypłacać z bankomatu. Przyznam nawet, że jestem w szoku”. W tle widać podsłuchującego rozmowę, zdziwionego Szymona, a lektor podsumowuje: „Teraz już nawet na krańcu cywilizacji wiedzą, jak klienci PKO BP płacą i wypłacają pieniądze komórką”.

Jaki był zamysł twórców reklamy? Przyznam, że nie łapię. Nieoczekiwanie „tubylcy” okazują się dobrze zorientowani w nowych technologiach. O co więc w tej promocji chodzi? Chcemy się wylansować na niewiedzy „czarnych autochtonów”, a w zamian się tylko błaźnimy, bo oni są lepiej obeznani od nas? Nie rozumiem. Czy ogólnie szanowana instytucja musi uciekać się do tak prostackich stereotypów kulturowych? Czy naprawdę musimy podnosić sobie samoocenę kosztem kogoś innego? Afryka już dawno przestała być dzika. Polska, jak widać, chyba jeszcze nie.

A może moje równościowe okulary zasłaniają prawdziwy obraz tego „fajnego i zabawnego reklamiątka”? Znalazłam jednak nieśmiałą krytykę spotu. Eugeniusz Twaróg z „Pulsu Biznesu” twierdzi nawet, że to my powinniśmy się uczyć od czarnoskórych. „Krajem, gdzie najwięcej mieszkańców przelewa pieniądze z użyciem komórki, nie jest bynajmniej Japonia, ale Kenia. (…) 85% dorosłych Kenijczyków używa komórki jako narzędzia płatniczego, głównie do przesyłania sobie pieniędzy, choć komórką, tak jak IKO zresztą, można też wypłacić pieniądze w kasach sklepowych” – czytamy w „Pulsie Biznesu”. Mam nadzieję, że komuś oprócz mnie choć trochę zrobiło się głupio.

Jak się później okazało, to niejedyny głos oburzenia w tej sprawie. Przeciwko rasistowskim praktykom banku zaprotestował Mamadou Diouf z Fundacji „Afryka Inaczej”. W oświadczeniu przesłanym portalowi Wirtualnemedia.pl pisze dobitnie: „Czy PKO BP ma nostalgię za międzywojenną Ligą Morską? Jak można inaczej wytłumaczyć kolonialny mundur? Szymon turysta czy biznesmen nie wystarczy? (…) Czy PKO BP odważy się poruszyć temat ‘5 deko psiego mięsa’ z wielkim Murem chińskim w tle? Niemcy, Francuzi, Belgowie, Portugalczycy i Brytyjczycy byli w Afryce. Mieli tam swoje posiadłości. Niemcy, Austriacy i Rosjanie mieli swoje zabory – też posiadłości – w miejscu, gdzie leży dziś nasza Polska. Wyobraźmy sobie, że Deutsche Bank czy Gazprom zamówią reklamę z wątkiem czasów zaborów. Żeby taka reklama przerywała nam w kółko filmy. Można mieć pewność, że MSZ, Parlament i partie polityczne stanęłyby murem. Byłoby głośno na całą Europę. I słusznie!”.

Niech nie będzie, że pokazuję tylko jedną stronę medalu. Szymon Gutkowski z agencji DDB Warszawa, odpowiedzialnej za spot, zabrał głos. Powiedział, że w promocji nie widzi nic zdrożnego. A że jest „prawie Afrykańczykiem”, więc wie co mówi. „ Wychowałem się w Afryce, zdawałem tam maturę, czuję się po części Afrykańczykiem. I z tej perspektywy mogę powiedzieć, że stereotypów w tej reklamie nie widzę. To taka trochę nierealna konwencja, w której był i świat baśni, i Mars, i stworzony przez nas nieistniejący świat, odległa kraina, symbolizująca kraniec cywilizacji”, powiedział „Gazecie Wyborczej”.

Ciekawe tylko, w jakiej bajce żyje pan Gutkowski? Może lepiej nie wiedzieć?

Jedno trzeba przyznać. Ta reklama na pewno trafi pod strzechy. Zrozumie ją też każdy wszechpolak i kibol. Narodowe klimaty są teraz w modzie, więc sukces dotarcia do jak największej liczby widzów gwarantowany. Dziwę się tylko, że Szymon Majewski, inteligentny i krytyczny satyryk pozwolił sobie na występ w tej przepełnionej rasizmem reklamie.

Kto następny w kolejce do obśmiania? Niepełnosprawni, homoseksualiści, Żydzi?

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

fio

© 2022. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt: Olison's Project - usługi graficzne. Wykonanie: zecernia.net - strony www