zadra-na-www

MATRONATY

Uchodźczynie
Barbara W. Lewicka   
16 maja 2013

Żyjąc we względnie spokojnej części świata można nie zdawać sobie sprawy z tego, co się dzieje gdzie indziej. Do pewnego stopnia – bo Polska nie jest krajem izolowanym i również tu docierają ludzie wypędzeni ze swoich domów przez kataklizmy, biedę i wojny. Najnowszy globalny raport, sporządzony przez Norweską Radę do spraw Uchodźców oraz ośrodek IDMC podaje, że w zeszłym roku 32,4 miliony ludzi na świecie były zmuszone opuścić swoje domy, głównie z powodu powodzi i trzęsień ziemi. Znaczna większość tej potężnej grupy uchodźców to ludzie pochodzący z krajów ubogiego Południa. W krajach Północy 1,3 miliona ludzi straciło swój dom w 2012 roku, z tego najwięcej w USA. W Europie takim krajem były w zeszłym roku Włochy. Trzęsienie ziemi zabrało go 16 000 Włochów i Włoszek. W Hiszpanii powodzie doprowadziły 9 000 ludzi do bezdomności, a pożary lasów – 5 000 ludzi.

Przymusowe migracje w znacznej części, bo w 98%, miały za swój powód kataklizmy przyrody. Połowę przymusowych migrujących stanowiły kobiety. Na fakt, że sytuacja wymuszonej bezdomności w inny sposób dotyka mężczyzn, a w inny kobiety, zwrócił dwa lata temu uwagę raport UNHCR, komisji ONZ do spraw uchodźców. Nie zawsze i nie dla wszystkich jest oczywiste, że również uchodźstwo jest „gendered”. Szczególnie w tradycyjnych społecznościach utrata domu oznacza dla kobiet utratę tradycyjnego, lepiej lub gorzej funkcjonującego systemu ochrony w danej społeczności. Migrantki przymusowe narażone są na akty przemocy, także przemocy seksualnej, na grabież, a także odsuwanie ich od życia społeczności migranckiej. Raport UNHCR pozwala lepiej zrozumieć sytuację uchodźczyń, powstał też w ścisłej współpracy z grupą kobiet, które same przeżyły sytuację utraty domu i przymusowej migracji.

Wszystkie dziesięć obszarów zagrożenia dyskryminacją, jakie zakreśla raport, pozwala osobom żyjącym we względnie spokojnej części świata lepiej zrozumieć, z czym musi się konfrontować kobieta, która utraciła dom. Przede wszystkim uchodźczyni bywa niewiarygodna dla instytucji, które mają jej pomagać, gdy przydarzy jej się w czasie ucieczki utrata dokumentów tożsamości. Niemożność zidentyfikowania jej, ustalenia jej tożsamości i zabezpieczenia formy wsparcia skazuje często uchodźczynie na sytuację zawieszenia i wyczekiwania, w której pozbawione są dostępu do opieki zdrowotnej i do edukacji. W podobnej sytuacji są wprawdzie też mężczyźni, lecz kobiety dodatkowo mają problem tożsamością dzieci. Jeśli rodzą dziecko, same nie mając udokumentowanej tożsamości ani narodowości, problem przenosi się też na dziecko.

Uchodźczynie bywają dyskryminowane przez założenie, że ich mężczyźni są ich głosem. Tymczasem przymusowe migrantki powinny być traktowane podmiotowo i wysłuchiwane przez instytucje udzielające im pomocy, a nie traktowane jako niepełnoletnie, za które mają mówić mężczyźni.

Obszarem dyskryminacji bywa też system edukacji, niezapewniający dziewczynkom równych szans, bo zakłada ich „domowe obowiązki” i zaniża standardy. W dodatku jeśli przymusowa migracja jest ucieczką do innego kraju, system edukacji w tym kraju może w niewystarczającym stopniu brać pod uwagę różnice kulturowe, dotyczące płci i nie zapewnia wyrównującej ścieżki edukacyjnej dla chłopców i dziewczynek. Ważne jest też, by instytucje zapewniające uchodźczyniom pomoc oferowały szkolenia zawodowe i pośredniczyły w dostępie do rynku pracy, by pracy w seksbiznesie nie czynić ich główną możliwością zarobkowania. Sytuacja kobiet w obozach dla uchodźców bywa niebezpieczna. Instytucje świadczące pomoc bagatelizują to, a tymczasem uciekinierki powinny mieć w obozach dla uchodźców zapewnione bezpieczne miejsce do mieszkania, wolne od zagrożenia przemocą i gwałtem. Potrzebny jest też swobodny i bezpieczny dostęp do urządzeń i środków sanitarnych, by menstruacja nie była stanem, przez który uchodźczynie są napiętnowane i izolowane w domu.

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

fio

© 2022. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt: Olison's Project - usługi graficzne. Wykonanie: zecernia.net - strony www